ارگ بم و چشم انداز فرهنگی آن

ارگ بم

ارگ بم و چشم­انداز فرهنگی آن

انبوهی از خشت. انصاف نیست که به آن­ها خام بگوییم. چه اگر به کوره نرفته اند، در آتش حوادث پخته شده اند. خبری از آهن و آجر نیست. ارگ بم است اینجا، از عظیم­ترین سازه ­های خشتی و گلی جهان. حتی زلزله­ نیز یارای شکست او را نداشت و بر آوازه­ ی جهانی اش افزود.

ارگ بم در 190 کیلومتری جنوب غرب کرمان و در حاشیه­ ی بیابان لوت قرار دارد. قدمت آن به بیش از دو هزار سال پیش و حتی دوران هخامنشیان می­رسد و در اسطوره های کهن ساخت آن به بهمن، پسر اسفندیار نسبت داده ­شده است. بیشتر آثار موجود در ارگ بم متعلق به دوران اسلامی است. هرچند در مقاطعی از تاریخ متروک شده و پناه­گاه و تبعید گاه بوده، تا دو قرن پیش زندگی در آن جریان داشته. ارگ بم در دوران رونق به علت قرار داشتن در مسیر تجاری شرق و غرب همواره مورد بازدید بازرگانان و جهانگردان بوده است.

ساخت چنین محوطه­ ی بزرگی که تمام عناصر شهرسازی ایرانی درآن رعایت شده، با گل و خشت خام در حاشیه­ ی بیابان از بهترین نمونه­ های تطبیق ایرانیان با محیط زیستشان است. تامین آب این منطقه با سیستم  تحسین­ برانگیز  و پویای قنات از نشانه­ های این تطبیق هوشمندانه است.

ارگ بم را که پس از زلزله­ ی سال 1382 در حال مرمت و بازسازی­است، شاید بتوان بزرگترین مجموعه­ ی خشتی در حال ساخت جهان دانست.